جمال الدين محمد الخوانساري

137

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

7651 من ركب الباطل ندم . هر كه ارتكاب كند باطل را پشيمان شود ، زيرا كه اگر در دنيا زيان وخسران آن را نكشد در آخرت أو را خود البتة خواهد كشيد وپشيمان از أو خواهد شد . 7652 من ملكه هواه ضلّ . هر كه مالك أو شود خواهش أو گمراه شود ، مراد به « مالك شدن خواهش » اينست كه أو در فرمان خواهش خود باشد مانند بنده كه در فرمان مالك باشد . 7653 من ملكه الطّمع ذلّ . هر كه مالك أو شود طمع خوار شود ، يعنى در فرمان طمع باشد وبمنزلهء بندهء آن گردد . 7654 من تفهّم فهم . هر كه جوياى فهم باشد فهم كند ، يعنى هر كه سعى كند از براي فهميدن طريق نجات خود واهتمام كند در آن بفهمد آن را ودريابد آن را چنانكه حق تعالى در قرآن مجيد فرموده : وَالَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا آنان كه جهد كنند در راه ما هر آينه مىنمائيم بايشان راههاى خود را ، يعنى راههاى نجات را كه قرار داده‌ايم واين نظير فقرهء « من تعلّم علم » است كه اندكى پيش نقل وشرح شد . 7655 من تحلّم حلم . هر كه جوياى بردبارى باشد بردبار گردد ، يعنى هر كه خواهد كه بردبار باشد وسعى كند در آن بردبار گردد ، واين نيز نظير فقرهء سابقست . 7656 من قلّ ذلّ . هر كه كم باشد خوار گردد ، مراد اينست كه كسى كه خواهد كه در دنيا